Maximancer

Probitas dürüstlük, doğruluk, sadakat anlamlarına gelen latince bir sözcük. Lisanstan sonra taze merak saldım Latince’ye. Önceki yazımda dürüstçe yanmaktan bahsetmiştim. Bu yazıda da dilim döndüğünce sağlıklı bir iletişimden bahsetmek istiyorum. Probitas kelimesi de yazının ana metaforu olmaya aday olduğu için; ilk iş kelimeyi biraz irdelemeye karar verdim.

Pro; ön, önce, evvel anlamında sıkça kullanılan latince ön ektir bunu biliyordum. Peki neydi bu  “bitas” ?

Latince sözlükte karşılığını bulamasam da ingilizce bita (bit,bitts) aramaları sonucunda fikir yürütebilecek birkaç tanım bulabildim. Buyrun tanımlara geçelim.

Bit: Bütünün küçük bir parçası.

Bu tanıma “pro” ekleyip bir yorum yapacak olursak; bütüne gitmek için gerekli olan ilk parça ya da bütünlük inşa ederken herşeyden evvel konması gereken parça anlamı çıkartılabilir. Buradan çıkıp dürüstlüğe gidebiliyoruz.

Bit: Binicilikte atları kontrol etmek için ağzına bağlanan metal parça.

Kelimenin bir diğer tanımı, önüne “pro” ekleyip yorumlarken daha ilginç geldi. Bilindiği gibi atlar doğruca koşar. Yan yan ya da geriye doğru koşamazlar. Ağızlarına takılan bu metal parça atları kontrol etmeye onlara yön vermeye yarıyorsa. Doğruluğa bir vurgu olarak almak istiyorum bu tanımı. Çünkü manüple edilmeden önce doğru idi bu hayvan, doğası bu.

Bit ya da çoğulu Bitts: Denizcilikte palamar (gemiyi iskeleye bağlamaya yarayan kalın ip) halatlarını veya kablolarını sabitlemek için bir geminin güvertesinde ki bir çift direk bu direklerin her biri birer “bit” oluyor haliyle.

Burada sadakat anlamına vurgu olduğu aşikar ancak; yine de uzatayım yazıyı. “Pro” eklediğimizde “önce direk” gibi bir şey oluyor. Evet önce direk. Gemiyi güvenli bir limanda iskeleye bağlamak ve fırtınadan saklanmak için önce gemide sağlam bir direk yani sadakatin olması gereklidir. Böylelikle sağlıklı bir bağ kurulabilsin.

…

İletişim; canlılar arasında, duygu, düşünce, bilgi, haber alışverişi. Duygu, düşünce, bilgi ve haberlerin, akla gelebilecek her türlü biçim ve yolla karşılıklı olarak aktarılmasıdır. Sağlıklı bir bağ diğer deyişle sağlıklı bir iletişimin vücuda gelebilmesi için neyin gerekli olduğundan yukarıda kelimelerle oynarken bahsettik. Sağlam bir direk ve kalın ipler. Yoksa daha çok gemiler yakılır.